Η Γαλλία έζησε μία από τις μεγαλύτερες ημέρες διαδηλώσεων των τελευταίων ετών το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, καθώς δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους σε μία πανεθνική ημέρα δράσης που ένωσε τρία κινήματα σε ένα: μαθητές λυκείων και φοιτητές, συνδικάτα και το επιστρέφον κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων στο Παρίσι και το Στρασβούργο, δεκάδες άνθρωποι συνελήφθησαν στην πρωτεύουσα, και εκατοντάδες διαδηλώσεις, αποκλεισμοί και πορείες οργανώθηκαν από τη Ρεν έως τη Μασσαλία. Αυτός ο οδηγός εξηγεί τι συνέβη στις διαδηλώσεις στη Γαλλία και γιατί έχουν σημασία.
Η ημέρα χτιζόταν εδώ και εβδομάδες. Αυτό που ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου ως μαθητική εξέγερση για ελλείψεις εκπαιδευτικών και ερειπωμένα σχολεία στα προάστια του Παρισιού, μεγάλωσε σε μία πολύ ευρύτερη αμφισβήτηση της κυβέρνησης του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνί — για το κόστος ζωής, τις δημόσιες δαπάνες και αυτό που οι διαδηλωτές περιγράφουν ως φθαρμένο γαλλικό κοινωνικό μοντέλο. Το Σάββατο ήταν η στιγμή που αυτά τα ξεχωριστά παράπονα συγκλίνουν στους δρόμους ταυτόχρονα.
Τι συνέβη στις 17 Οκτωβρίου
Η κύρια πορεία του Παρισιού επρόκειτο να ξεκινήσει στις 2 μ.μ. από την Πλατεία Δημοκρατίας (Place de la République), με κατεύθυνση προς τον βορρά της πρωτεύουσας. Αλλά η ημέρα ξεκίνησε πολύ νωρίτερα, με δράσεις από την αυγή σε όλη τη χώρα. Στη Ρεν, διαδηλωτές έστησαν οδοφράγματα από κάδους απορριμμάτων και μεγάλες παλέτες στα περίχωρα ενός εμπορικού κέντρου και στον περιφερειακό δρόμο, μπλοκάροντας για λίγο την κυκλοφορία πριν επέμβει η αστυνομία. Στη Λυών, η αστυνομία διέλυσε ομάδες διαδηλωτών στη γέφυρα Guillotière, στον κυκλικό κόμβο Feyssine, κοντά στο διυλιστήριο Feyzin και στις όχθες του Ροδανού, όπου είχαν συγκεντρωθεί περίπου 100 άτομα. Αποκλεισμοί αναφέρθηκαν επίσης στη Νανσί και τη Λιλ, ενώ στη Μασσαλία διαδηλωτές επιτέθηκαν σε αστυνομικό κτίριο, συγκρούστηκαν με αστυνομικούς που απάντησαν με δακρυγόνα, και μπλόκαραν για λίγο κεντρικό δρόμο με κάδους και σκούτερ πριν απομακρυνθούν.
Στο Παρίσι, η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και προχώρησε σε συλλήψεις καθώς ξέσπασαν συγκρούσεις πριν από την κύρια πορεία, ενώ στο Στρασβούργο δακρυγόνα χρησιμοποιήθηκαν για να διαλυθούν φοιτητικές διαδηλώσεις. Ο αριθμός των συλληφθέντων στην περιοχή του Παρισιού αυξανόταν μέσα στο πρωί, φτάνοντας τους 61 σύμφωνα με αστυνομική καταμέτρηση που μετέδωσε το CNews· νωρίτερες αναφορές έκαναν λόγο για περίπου 40. Ο αρχηγός της αστυνομίας του Παρισιού, Πατρίς Φορ, είχε απαγορεύσει διαδηλώσεις γύρω από το προεδρικό μέγαρο (Ελιζέ), το γραφείο του πρωθυπουργού στο Ματινιόν και τα Ηλύσια Πεδία, και μία προγραμματισμένη πορεία στο κέντρο της πρωτεύουσας απαγορεύτηκε αφού οι διαπραγματεύσεις με τους οργανωτές για εναλλακτική διαδρομή δεν κατέληξαν σε συμφωνία.
Πώς μία σχολική διαμαρτυρία έγινε εθνικό κίνημα
Η σπίθα ήταν τα σχολεία: ελλείψεις εκπαιδευτικών, τάξεις χωρίς καθηγητές, κτίρια σε κακή κατάσταση στα προάστια του Παρισιού. Οι μαθητές λυκείων ξεκίνησαν καταλήψεις και πορείες στα μέσα Σεπτεμβρίου, και οι φοιτητές ακολούθησαν γρήγορα. Τα συνδικάτα — που ήδη διαμαρτύρονταν για το κόστος ζωής και τις περικοπές — είδαν μία ευκαιρία για κοινή δράση. Και τα Κίτρινα Γιλέκα, το κίνημα που συγκλόνισε τη Γαλλία το 2018–2019 για τους φόρους στα καύσιμα και το κόστος ζωής, επέστρεψαν, φέρνοντας την εμπειρία τους στους αποκλεισμούς δρόμων και στις αποκεντρωμένες δράσεις.
Η σύγκλιση αυτή είναι που κάνει την 17η Οκτωβρίου σημαντική: δεν πρόκειται για ένα μόνο αίτημα, αλλά για μία συσσώρευση δυσαρέσκειας. Οι μαθητές ζητούν καλύτερα σχολεία, τα συνδικάτα ζητούν αυξήσεις μισθών και προστασία των δημόσιων υπηρεσιών, τα Κίτρινα Γιλέκα ζητούν φορολογική δικαιοσύνη και αγοραστική δύναμη. Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει έτσι όχι μία διαπραγμάτευση, αλλά πολλές ταυτόχρονα — και αυτό είναι πολύ δυσκολότερο.
Μία κυβέρνηση υπό πίεση από τις διαδηλώσεις στη Γαλλία
Ο πρόεδρος Μακρόν και ο πρωθυπουργός Λεκορνί βρίσκονται σε δύσκολη θέση: η οικονομία επιβραδύνεται, το δημόσιο χρέος πιέζει τον προϋπολογισμό, και κάθε παραχώρηση σε μία ομάδα προκαλεί αιτήματα από τις άλλες. Η κυβέρνηση έχει προσπαθήσει να παρουσιάσει τις διαμαρτυρίες ως μεμονωμένες και να τονίσει ότι η βία υπονομεύει τα νόμιμα αιτήματα — μία γραμμή που οι διαδηλωτές απορρίπτουν, λέγοντας ότι η βία προέρχεται κυρίως από την αστυνομική καταστολή. Η πολιτική αντιπολίτευση, από την αριστερά μέχρι τη δεξιά, προσπαθεί να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια, αν και με διαφορετικά μηνύματα.
Η Γαλλία έχει μακρά παράδοση διαδηλώσεων που αλλάζουν πολιτική: από το Μάη του '68 μέχρι τις διαμαρτυρίες για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων το 2023, οι δρόμοι έχουν αναγκάσει κυβερνήσεις να υποχωρήσουν. Το ερώτημα τώρα είναι αν η 17η Οκτωβρίου είναι μία κορύφωση ή η αρχή ενός νέου κύκλου κινητοποιήσεων.
Η κλίμακα της κινητοποίησης σε αριθμούς
Η κλίμακα της κινητοποίησης της 17ης Οκτωβρίου ήταν εντυπωσιακή: εκατοντάδες διαδηλώσεις, αποκλεισμοί και πορείες σε όλη τη χώρα, από τη Ρεν και τη Λυών μέχρι τη Μασσαλία, τη Νανσί και τη Λιλ. Πηγές κοντά στο Υπουργείο Εσωτερικών έκαναν λόγο για δεκάδες χιλιάδες συμμετέχοντες πανεθνικά, με το Παρίσι να συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη πορεία. Οι αριθμοί των συμμετεχόντων σε γαλλικές διαδηλώσεις αμφισβητούνται σχεδόν πάντα — οι οργανωτές δίνουν υψηλότερες εκτιμήσεις από την αστυνομία — αλλά ακόμα και οι συντηρητικές εκτιμήσεις δείχνουν μία από τις μεγαλύτερες ημέρες κινητοποίησης των τελευταίων ετών. Για τη Γαλλία, όπου οι διαδηλώσεις είναι θεσμός, αυτό λέει πολλά: η δυσαρέσκεια δεν είναι περιθωριακή, αλλά ευρεία.
Βία, τραυματισμοί και αστυνόμευση
Οι συγκρούσεις της 17ης Οκτωβρίου ήταν σοβαρές αλλά περιορισμένες σε σχέση με την κλίμακα της κινητοποίησης: δακρυγόνα σε Παρίσι, Στρασβούργο και Μασσαλία, δεκάδες συλλήψεις, και αναφορές για τραυματισμούς και από τις δύο πλευρές. Οι οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν επανειλημμένα επικρίνει τη γαλλική αστυνομία για υπερβολική χρήση βίας σε διαδηλώσεις, ενώ η αστυνομία λέει ότι αντιμετωπίζει βίαιες μειοψηφίες που επιτίθενται σε αστυνομικούς και καταστρέφουν περιουσίες. Η αλήθεια, όπως συνήθως, βρίσκεται στη μέση — και οι εικόνες από τους δρόμους θα διαμορφώσουν την κοινή γνώμη περισσότερο από τις ανακοινώσεις.
Τι ακολουθεί για τις διαδηλώσεις στη Γαλλία
Οι οργανωτές έχουν ήδη προαναγγείλει νέες κινητοποιήσεις. Για το πώς οι εκλογές διαμορφώνουν τέτοιες εξελίξεις, δες τον οδηγό μας για το πώς λειτουργεί η ψηφοφορία, και τα συνδικάτα συζητούν απεργίες σε σχολεία, μεταφορές και δημόσιες υπηρεσίες. Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, αναμένεται να ανακοινώσει μέτρα για τα σχολεία και το κόστος ζωής, προσπαθώντας να αποσυμπιέσει την κατάσταση χωρίς να φανεί ότι υποχωρεί υπό πίεση. Για τους ταξιδιώτες: αν σχεδιάζετε ταξίδι στη Γαλλία τις επόμενες εβδομάδες, ελέγξτε τις ανακοινώσεις για απεργίες στα μέσα μεταφοράς και αποφύγετε τις περιοχές διαδηλώσεων τις ημέρες των πορειών. Οι διαδηλώσεις στη Γαλλία είναι συχνά ειρηνικές για τους περισσότερους συμμετέχοντες, αλλά οι συγκρούσεις συγκεντρώνονται στα σημεία επαφής με την αστυνομία. Δες επίσης τον οδηγό μας για τις εκλογές Βραζιλίας 2026.